Lekker in je blootje

Naturisten springen heus niet zomaar naakt op de fiets: zij doen eerst een handdoek om. Om het zadel.

Steeds weer zag ik dat veelzeggende ritueel, afgelopen week op bezoek op verschillende drukke naturistencampings in Frankrijk. Daarom bij mij steeds weer diezelfde vraag: waar gaat het dat almaar groeiende aantal naturisten nu eigenlijk om? “Respect voor jezelf, voor je medemens en voor de natuur”, zegt de een. “Verschillen vallen weg”, roept de ander. “We willen ruimte, in vele betekenissen”, zo hoorde ik ook. “Eén worden met de natuur.”

“Waar het in elk geval níét om gaat, is seks”, zegt mij, met opgeheven vingertje, Frans de Ryck van der Gracht (54) uit Zoetermeer, die ik met zijn vrouw Petra aantref op het terrasje voor de stacaravan van Antoon (68) en Nellie Bogers uit Etten-Leur. Zij hebben al vele jaren een vaste plek op de naaktcamping ‘Hélio-Marin René Oltra’, pal naast het naturistendorp aan het strand bij het Zuid-Franse Cap d’Agde, met elke dag wel zo’n 40.000 gasten het grootste naaktparadijs van Europa, zo niet van de wereld. “Iemand die naakt loopt, ís helemaal niet sexy”, beaamt Antoon.

“Juist badkleding maakt ‘t spannend, maar die spanning zoeken wij niet. Wij willen gewoon vríj zijn. Hoeven hier voor niemand iets te verbergen. Er gebeurt hier op de camping dus niets waar een ander aanstoot aan kan nemen. Als je spanning zoekt, moet je op het parenstrand gaan liggen, of op het homostrand. De duinen bij het naturistenstrand, ja daar gebeurt wel eens wat. Maar dat hoef je toch niet op te zoeken? Hier is het een familiecamping. Hier is rust.”

“Heerlijk vrij, geen knellende kleding”, zegt Nellie, die tussen haar tuinkabouters en honderden kleurrijke petunia’s helemaal goudbruin zit te wezen, met een sigaretje. Frans neemt alvast een pilsje. Roken? Bier? Da’s toch verboden bij naturisten?

“Dat was vroeger”, zegt Petra (53), die met haar honden – ook poedelnaakt – elke dag wel een wandelingetje maakt door het uitgestrekte winkelcentrum van het naturistendorp. “De bio-filosofie van geitenwollen sokken, enkel volkorenbrood of ongepelde rijst, geen alcohol, geen vlees en dus geen barbecue en ‘s avonds om negen uur het licht uit, die tijd is voorbij.”

Geen rommel

Frans, in Nederland crisismanager met hockey als hobby, denkt dat het aantrekkelijke van het hedendaags naturisme vooral zit in de toepassing van normaal sociaal gedrag: respect voor elkaar en voor de omgeving, menselijke warmte, discretie, oorspronkelijke gezelligheid, aandacht voor het gezin. “Dingen waarmee je bent opgevoed, maar die tegenwoordig nauwelijks meer worden toegepast. Die waarden zijn hier nog van kracht: iedereen is gelijkwaardig, geen herrie, geen rommel. Het zegt natuurlijk wel iets dat de gemeente op het naaktstrand slechts éénmaal per week de afvalbakken hoeft te legen, terwijl ze op het textielstrand zes dagen in de week constant papier moeten prikken en nóg overal zwerfvuil ligt.”

Is het dan zo vreemd dat er de laatste jaren een enorme groeistuip is opgetreden in de vraag naar naturistische reizen? Kamperen, zwemmen, paardrijden, wandelen, zeilen, zelfs wintersporten in je blootje. Toch wordt er nog vaak lacherig gedaan over naturisme.

Petra: “Er is nog zoveel onbegrip. Mensen roepen meteen: getsie, in je blootje lopen!”

Frans: “Ach, het wordt beter. Vroeger zeiden ze meteen ‘viezerik’ als je vertelde dat je naar het naaktstrand ging. Toen had je ook nog van die gluurders. Als ik nú aan m’n hockeymaatjes vertel dat wij naturistisch op vakantie gaan, dan zijn ze eerder geïnteresseerd dan afwijzend. Het onbegrip maakt steeds meer plaats voor belangstelling.”

 

Normaal

Volgens Damien Bérel, die bij het Franse verkeersbureau de Club Francais du Naturisme vertegenwoordigt, komen de meeste buitenlandse bezoekers aan de Franse naturistencentra uit Nederland. Ruim een kwart van alle gasten is Nederlands. “Geen wonder”, zegt Els van Bercum, eigenares van de prachtige naturistencamping Creuse Nature bij Boussac, in het groene hart van Frankrijk. “Anders dan in Frankrijk gaat in Nederland iedereen wel eens naar de sauna. Het naaktstrand is volkomen normaal. In Nederland mag je eigenlijk overal naakt, tenzij de eigenaar van het terrein het per se niet wil. In Frankrijk mag je nergens naakt, tenzij de eigenaar van het terrein het uitdrukkelijk goed vindt.”

Nederland is een wereldstad, een metropool van 17 miljoen inwoners. Barstensvol. Logisch dus dat veel mensen de natuur weer zoeken. Met je blote bips in een snelstromend kreekje, heerlijk! Hoe verder richting zuiden, hoe minder mensen je tegenkomt. Frankrijk heeft de laagste bevolkingsdichtheid van Europa: hier hoor je de vogels en de krekels, niet de buren. Jaarlijks laten een miljoen naturisten voor een vakantie hun keus vallen op zonnig Frankrijk.

“Wij voelen ons hier écht op vakantie. Het is hier zo mooi, zó leuk ook en lekker ongedwongen. We hebben ‘t hier écht geweldig”, zeggen Erich (44) en Renate (40) Berfelo uit het Twentse Zenderen, die met hun twee meisjes van negen en twee jaar vakantie vieren op de naturisten camping La Grande Cosse. Het is, in tegenstelling tot de hoge prikkeldraadversperringen op de muren rondom het naturistendorp van Cap d’Agde, een open terrein, in een schitterend natuurgebied, een rustgebied van flamingo’s. Aan het strand, vlak bij Saint-Pierre la Mer aan de Franse zuidkust, niet ver van de grens met Spanje.

Vrijheid

Op de camping, tussen de wilde olijfbomen en de oleanders, staan veel andere Nederlanders, maar je hoort of ziet ze eigenlijk niet. “Wij gaan naar naturistencampings voor de vrijheid en de rust”, zegt Erich, financieel adviseur. “Het is helemaal niet zo dat wij een hele naturistische leer aanhangen, maar wij vinden de sfeer op naturistencampings veel beter, frisser en schoner. Wij vertellen ‘t thuis maar niet eens aan de familie, want dan krijgen we meteen: gaan jullie dáárnaar toe?”

“Ik vind het heerlijk om ‘s morgens met de kinderen zó het natuurreservaat in te kunnen lopen, zó het strand op. Geen ingewikkeld gedoe met handdoeken en badkleding. Ik denk dat je hier geweest moet zijn om de sfeer te begrijpen”, zegt Renate. “Je ziet hier bij het zwembad veel gezinnen met jonge kinderen. Ook oudere mensen, die het gevecht om topless, nu toch alom geaccepteerd, hebben gevoerd of meegemaakt.”

Mij valt ‘t hier op dat ik veel stelletjes zie, hand in hand. Zijn arm om haar heen. Mensen die van elkaar houden. Al jaren getrouwd en op de camping weer helemaal verliefd. Wat is dat toch fantastisch. Lang leve de vakantie.

En zo’n heel naturistendorp met blote winkels en restaurants, ongeklede discotheken en naakte nachtclubs als in Cap d’Agde, hoe vinden jullie dat?

“Wij zijn daar ook ooit eens geweest, maar dat vinden we niks”, zegt Renate. “Ik kreeg er een onprettig gevoel. ‘t Gaat daar kennelijk om iets anders. Daar zit méér achter.” “Wij vonden ‘t een beetje onfris”, beaamt Erich.

Ik kan me daar iets bij voorstellen, als ik in het blootdorp van Cap d’Agde ga lunchen op zo’n naaktterras. Tussen de tafeltjes huppelt een blonde jongedame ‘gekleed’ in een ruimmazig visnet. Een Duitse toeriste in slechts een minuscuul roodleren broekje, wordt langs de terrasjes uitgelaten door haar grijsharige partner: aan een hondenriem. In de supermarkt staat de slager naakt, maar gelukkig mét rubberhandschoenen aan, karbonaadjes af te hakken. Tepelpiercings en indringende ijzerwaren alom. Ingezakte gebakjes met ringen om de genitaliën. Ik zit in een soort griezelfilm. Overledenen met weekendverlof. Mensen met alleen een leren bandje of een kettinkje om. Michelin-figuren die voor negentig procent uit buik blijken te bestaan.

Wat ik daar allemaal te zien krijgt terwijl ik mijn salade eet! Je hebt nu eenmaal mensen die van horrorfilms houden. Hier zouden de naaktlopers in elk geval doodongelukkig zijn als er géén bekijks was, of af en toe een gefronste wenkbrauw.

“Dit heeft weinig meer met naturisme te maken. Onze camping wil daarmee absoluut niet geassocieerd worden”, zegt Jean-Michel Oltra (54), die samen met zijn 25-jarige zoon Olivier de ruim 37 hectaren grote naturistencamping bestiert: zo’n 2500 plaatsen, vorige maand 27.605 overnachtingen en een jaaromzet van €4,7 miljoen. Oltra vindt het ronduit jammer dat met name appartementsgasten met hun soms ‘scandaleuze’ gedrag in het naaktdorp het imago van Cap d’Agde als naturistencentrum omlaag halen. “We proberen er van alles aan te doen, maar je kunt ook niet te veel regels uitvaardigen. Tolerantie is een groot goed: het is hier geen strafkolonie.”

“Voor ons is de naturistencamping zo vlak aan het strand de ideale plek”, zegt mij Cor Nagtzaam (55) uit Breda, een bekende uit de scheidsrechterscommissie van de KNVB, die er hier met zijn vrouw José net drie weken vakantie op heeft zitten. “We hebben genóten: elke dag mooi weer”, zegt José, die kantinewerk doet voor de voetbalbond. “Ja, bij mij hangt de boel een beetje. Nou en? Ik zie hier dat ik gelukkig niet de énige ben. Niemand zal zeggen: wat ziet zij of hij eruit! Dat hoor je hier op de camping nóóit. Je kunt hier helemaal jezelf zijn.”

Er komen meer bekende Nederlanders naar de natuurcamping van Cap d’Agde: Martin Gaus – om maar eens iemand te noemen – heeft hier een vaste stek.

Rob (54) en Joke (50) Veltman uit Doetinchem kamperen hier al tien jaar, elke vakantie. Alles aan hun kampeerbus en -uitrusting is rood. “Dat hebben we steeds verder doorgevoerd. Wij zijn niet echt fanatieke naturisten, maar we vinden ‘t gewoon lekker om in ons blote niks hier zo dat grote zandstrand op te lopen, zonder anderen te choqueren of in de kijker te lopen”, zegt Joke. “Voel je lekker”, adviseert Rob heel wijs, “want uiteindelijk is dat het belangrijkste.”

Zie ook het artikel over de wedergeboorte van SPA